Między dokumentem a malarskim obrazem. Jak wykorzystałem filtr Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG

Jakie znaczenie ma filtr ND o zmiennej gęstości w pracy fotografa i filmowca? Janek Bielawski dzieli się doświadczeniami z pracy z filtrem Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG podczas realizacji swoich projektów fotograficznych i filmowych. Pokazuje, jak pomaga nie tylko kontrolować światło, ale również świadomie budować obraz i opowiadać historie za pomocą fotografii oraz filmu

W trudnych warunkach pracy szczególnie doceniam sprzęt, który nie narzuca dodatkowych ograniczeń, ale realnie ułatwia działanie. Takim narzędziem okazał się dla mnie filtr Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG — filtr neutralnie szary o zmiennej gęstości, którego używałem podczas kilku ostatnich projektów fotograficznych.

Jednym z najważniejszych był projekt fotograficzny poświęcony problemowi śmieci na polskich plażach. Ten projekt nie miał być jedynie rejestracją problemu. Zależało mi na stworzeniu obrazów, które będą działały również emocjonalnie.

Chciałem pokazać zderzenie dwóch światów — naturalnego spokoju nadmorskiego krajobrazu oraz śladów pozostawionych przez człowieka.

Filtr sprawdzałem w praktyce: na piasku, przy wodzie, podczas wietrznych dni, przemieszczając się z aparatem i statywem, a także podczas pracy filmowej, gdy liczyła się szybkość działania i możliwość natychmiastowej reakcji.

To właśnie takie warunki najlepiej pokazują, czy dany element wyposażenia rzeczywiście pomaga w pracy, czy pozostaje jedynie dobrze wyglądającą pozycją w specyfikacji technicznej.

Najważniejszym zastosowaniem filtra była dla mnie fotografia wykonywana z wykorzystaniem długich czasów naświetlania.

Projekt dotyczący śmieci na plażach nie miał być prostą dokumentacją problemu. Zależało mi na stworzeniu obrazów, które będą działały również emocjonalnie. Chciałem pokazać kontrast pomiędzy spokojem natury a chaosem pozostawionym przez człowieka.

Długi czas ekspozycji pozwalał wygładzić ruch fal, rozmyć wodę i nadać zdjęciom bardziej melancholijny, niemal malarski charakter. Dzięki temu plastikowe butelki, opakowania i inne odpady stawały się jeszcze bardziej wyraziste na tle miękkiego, spokojnego krajobrazu.

W takich warunkach filtr ND jest niezwykle przydatny. W jasny dzień uzyskanie długiego czasu naświetlania bez prześwietlenia zdjęcia jest praktycznie niemożliwe bez odpowiedniego ograniczenia ilości światła.

Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG pozwalał mi płynnie regulować ilość światła docierającego do matrycy, bez konieczności ciągłej wymiany filtrów.

Zakres regulacji Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG dawał mi dużą swobodę kontroli ekspozycji — od subtelnego ograniczenia ekspozycji po bardzo mocne przyciemnienie, potrzebne przy długich czasach naświetlania w jasnym otoczeniu.

Podczas fotografowania na plaży miało to ogromne znaczenie, ponieważ warunki zmieniały się bardzo szybko.

Słońce pojawiało się zza chmur, odbijało od powierzchni wody, a jasny piasek dodatkowo utrudniał kontrolę ekspozycji. Zamiast przerywać pracę i szukać odpowiedniego filtra o innej gęstości, mogłem po prostu obrócić pierścień i dopasować efekt do konkretnej sceny.

Ta możliwość szybkiej reakcji była szczególnie ważna podczas pracy w terenie, gdzie światło często zmienia się szybciej niż założenia przygotowane przed rozpoczęciem fotografowania.

Filtr dawał mi również dużą swobodę eksperymentowania.

Czasami zależało mi jedynie na delikatnym rozmyciu wody i subtelnym podkreśleniu ruchu fal. Innym razem chciałem uzyskać bardziej abstrakcyjny efekt, w którym morze zamieniało się w gładką, spokojną powierzchnię.

Dzięki zmiennej gęstości mogłem szybko szukać właściwego balansu pomiędzy dokumentem a bardziej artystyczną interpretacją tematu. To właśnie ta możliwość płynnego przechodzenia między różnymi sposobami obrazowania była jedną z największych zalet tego rozwiązania.

Podczas pracy nad morzem szczególnie doceniłem również hydrofobową powierzchnię filtra.

Fotografowanie na plaży oznacza ciągły kontakt z wilgocią, drobinkami wody, piaskiem oraz solą unoszącą się w powietrzu. W takich warunkach przednia soczewka obiektywu bardzo szybko może pokryć się kroplami lub zabrudzeniami.

Powłoka hydrofobowa pomaga ograniczyć osadzanie się wody i ułatwia czyszczenie szkła. Nie jest to może cecha, która najbardziej przyciąga uwagę w opisie produktu, ale w praktycznej pracy terenowej robi dużą różnicę.

Podczas realizacji projektu na polskich plażach dawało mi to większy komfort i poczucie bezpieczeństwa podczas fotografowania blisko wody.

Drugim ważnym obszarem wykorzystania filtra było filmowanie.

Podczas pracy z wideo często zależy mi na zachowaniu naturalnego rozmycia ruchu, zamiast uzyskiwania obrazu przesadnie ostrego i „poszatkowanego” przez bardzo krótki czas migawki.

Zmienny filtr ND pozwalał mi kontrolować ekspozycję bez konieczności rezygnowania z ustawień, które nadają obrazowi bardziej filmowy charakter. Szczególnie doceniałem to podczas podróży i zleceń wyjazdowych, kiedy chciałem ograniczyć ilość sprzętu do minimum.

Jeden filtr zastępował kilka filtrów o stałej gęstości, dzięki czemu mogłem działać szybciej i skupić się przede wszystkim na obrazie, a nie na ciągłym przekładaniu akcesoriów.

Ciekawym doświadczeniem było również wykorzystanie filtra podczas nagrywania jednego z festiwali muzycznych.

Używałem go, aby filmować na dłuższym czasie naświetlania i uzyskać mocniejsze rozmycie ruchu. Światła sceniczne, przemieszczający się ludzie, taniec i energia koncertu zaczęły tworzyć zupełnie inny efekt wizualny.

Obraz stał się bardziej dynamiczny, ale jednocześnie mniej dosłowny — trochę jak sen albo wspomnienie. Rozmycie dodało nagraniom ruchu i emocji, które dobrze pasowały do atmosfery festiwalu.

Dzięki filtrowi mogłem uzyskać taki efekt bez walki z nadmiarem światła i bez ciągłego zmieniania ustawień aparatu.

Największą zaletą Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG jest dla mnie jego uniwersalność.

W fotografii pozwala pracować z długimi czasami naświetlania nawet w jasnych warunkach. W filmie daje kontrolę nad ekspozycją i ruchem. Podczas podróży ogranicza ilość potrzebnego sprzętu.

To szczególnie ważne wtedy, gdy liczy się mobilność, szybka reakcja i możliwość skupienia się na fotografowanym lub filmowanym świecie, a nie na ciągłym dopasowywaniu akcesoriów

Oczywiście, jak każdy zmienny filtr ND, wymaga on świadomego używania.

Przy bardzo mocnym przyciemnieniu warto kontrolować obraz, ponieważ w skrajnych ustawieniach mogą pojawić się nierówności lub niepożądane efekty optyczne. W praktyce jednak filtr sprawdził się bardzo dobrze — szczególnie wtedy, gdy jego działanie było dopasowane do konkretnej sceny i warunków.

To narzędzie, które najlepiej pokazuje swoje możliwości wtedy, gdy fotograf nie traktuje go wyłącznie jako sposobu na przyciemnienie obrazu, ale jako element świadomego budowania fotografii.

Marumi VARI ND2.5-500 Super DHG okazał się narzędziem, które realnie wpłynęło na sposób, w jaki fotografowałem i filmowałem.

W projekcie poświęconym śmieciom na polskich plażach pomógł mi stworzyć spokojny, symboliczny obraz problemu. Podczas filmowania dał większą kontrolę nad światłem i ruchem, a przy nagraniach festiwalowych pozwolił uzyskać efekt dynamiczny, miękki i lekko oniryczny.

To filtr, który nie tylko pomaga osiągnąć poprawną ekspozycję. Przede wszystkim otwiera dodatkowe możliwości wizualnego opowiadania historii — a właśnie tego oczekuję od sprzętu, którego używam w swojej pracy.